رفتن به بالا

پایگاه خبری تحلیلی صنعت و تاسیسات


  • سه شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶
  • الثلاثاء ۲ ربيع أول ۱۴۳۹
  • 2017 Tuesday 21 November

ساختمان سبز

توسعه‌ فضاهای سبز داخل و حاشیه شهرها از جمله بهترین راهکارهای بهسازی محیط زیست شهری است که در صورت برنامه‌ریزی درازمدت و منسجم می‌تواند نقش مهمی در رفع معضلات زیست محیطی کلان‌شهرها ایفا کند.

توسعه‌ فضاهای سبز داخل و حاشیه شهرها از جمله بهترین راهکارهای بهسازی محیط زیست شهری است که در صورت برنامه‌ریزی درازمدت و منسجم می‌تواند نقش مهمی در رفع معضلات زیست محیطی کلان‌شهرها ایفا کند.
به گزارش گروه صنعت تاسیسات ویکی پی جی به نقل از سازمان نظام مهندسی ، مهمترین اثر فضاهای سبز در شهرها، کارکردهای زیست محیطی آنهاست، شهرها تنها در این‌صورت است که می توانند به عنوان محیط زیست برای جوامع انسانی معنا داشته باشند و ایفای نقش کنند. آثار سوء گسترش صنعت و مهمتر از آن کاربرد نادرست تکنولوژی، کیفیت زیستی را در بسیاری از کلان‌شهرهای امروزی زیر سوال برده است.
متخصصان معتقدند اجرای طرح‌های فضای سبز مناسب در شهرها و حتی پیاده سازی این طرحها در خود بناهای مسکونی یکی از مهمترین راهکارها برای حل معضلات گوناگون شهرها است.
فضاهای سبز باید از نظر کمی و کیفی متناسب با حجم فیزیکی شهر (ساختمان ها، خیابان ها و جاده‌ها) و نیازهای جامعه از جمله از لحاظ روانی، گذران اوقات فراغت و نیازهای بهداشتی باشند. شرایط اکولوژیکی شهرها و روند گسترش آتی آنها کارشناسان را امروزه بدین باور رسانده که باید ساخت و تجهیز فضاهای سبز فعال و با بازدهی زیست محیطی مستمر را در صنعت ساختمان سازی بیش از پیش تشویق و حمایت کرد. آنچه در ادامه می‌خوانید، نمونه‌های موفقی از ساخت این بناها در کشورهای مختلف است.

۱- شهر جنگلی– سنگاپور :
«باغ خلیج» (Gardens by the Bay) پارکی واقع در محدوده مرکزی سنگاپور است که از سه باغ منحصربفرد آبی تشکیل شده است: «باغ خلیج جنوبی»  (Bay South Garden)، «باغ خلیج شرقی»  (Bay East Garden) و «باغ خلیج مرکزی».  (Bay Central Garden) طراحی فضای سبز در این مجموعه منحصربفرد به شکلی کاملاً متفاوت انجام شده است.

مساحت این مجموعه ۱۱ میلیون فوت مربع (برابر با ۱ میلیون مترمربع) است، یعنی این پارک مساحتی تقریباً برابر با وسعت ۲۵۰ زمین مخصوص فوتبال آمریکایی دارد. هدف از ساخت چنین مجموعه‌ عظیمی در سنگاپور مقابله با تاثیر جزایر گرمایی است. طراحان تلاش کرده‌اند که در دل شهری امروزی از اصول طراحی باغ‌های گیاه‌شناسی تبعیت کنند.

کمیسیون پارک‌های ملی سنگاپور در بیانیه‌ای اعلام کرده که این شهرک جنگلی  ۸۰ درصد از گونه‌های گیاهی جهان را در خود جای داده است. یک فضای باز وسیع و مرتفع در مرکز یکی از ساختمان های مدرن این مجموعه وجود دارد که با شیشه محصور شده است.

تنها در همین فضا ۲۲۰ هزار نوع پوشش گیاهی منحصربفرد و زیبا کاشته شده است. در بیرون این نمایشگاه ۱۸ ساختمان بلند شبیه به درخت ساخته شده که ارتفاع هریک از آنها به ۵۰ متر می‌رسد. این ساختمانها در واقع باغ‌هایی هستند که می‌توانند آب باران را جمع کرده و از آن برای مصارف گوناگون استفاده کنند
در ضمن در هر یک از این ساختمان‌ ها به تعداد کافی پانل‌های خورشیدی تعبیه شده تا نور خورشید را در روز ذخیره و در شب برای روشنایی مورد استفاده قرار دهند.
لازم به ذکر است که اهمیت این مجموعه به دلیل جلوگیری از ایجاد «جزیره‌ گرمایی» (Heat Island) است. جزیره‌ گرمایی پدیده‌ای است که اغلب در مناطق شهری رخ می‌دهد و دلیل آن هم جذب حرارت و گرما به وسیله پیاده‌روها، سطوح آسفالت، بتون و ماشین‌هاست.
از آنجایی که این اجسام می‌توانند به راحتی گرما را جذب و منعکس کنند، لذا درجه‌حرارت داخل شهر نیز معمولاً اختلاف فاحشی با حومه‌های شهر دارد.متوسط درجه حرارت سالیانه‌ یک شهر با جمعیتی نزدیک به یک میلیون نفر یا بیشتر اغلب در حدود ۳ درجه سیلسیوس با حومه‌ همان شهر اختلاف دارد. با فرا رسیدن زمان اوج گرما در ماه‌های تابستان این پدیده به شدت افزایش پیدا می‌کند و در کنار آن هزینه‌های دستگاه‌های تهویه مطبوع هوا نیز بیشتر می‌شود و بالطبع تقاضا برای انرژی به اوج می‌رسد
اما اهمیت پوشش گیاهی در مناطق شهری به این دلیل است که آن‌ها هم هوا را خنک می‌کنند و هم اینکه سایه ایجاد می‌کنند. در مجموع کاشت گیاهان در شهر باعث بهبود کیفیت هوا و افزایش نفوذ پذیری خاک می‌شود.
به تازگی مقاله‌ای در مجله علوم محیط‌زیست و تکنولوژی چاپ شده که نشان می‌دهد علف‌ها، پاپیتال‌ها و سایر گونه‌های گیاهی سازگار با محیط‌های شهری این قابلیت را دارند که نیتروژن دی‌اکسید و ذرات‌معلق هوا را بین ۴۰ تا ۶۰ درصد کاهش دهند. هر دو این مواد از آلاینده‌هایی هستند که به شدت برای سلامت انسان مضر هستند. ساخت باغ‌هایی چنین مدرن نیز دقیقاً در راستای کنترل تاثیرات سوء و ایجاد محیطی سالم‌تر برای زندگی شهروندان است

۲- ساختمان دولتی سبز – برلین :
«رایش‌تاگ» (Reichstag Building) ساختمان پارلمان آلمان است که در سال ۱۹۹۹ م. (۱۳۷۸ ه.ش.) آن را بازسازی کردند. در همین سال یک گنبد شیشه‌ای به این ساختمان اضافه شد تا با انعکاس نور خورشید در طول روز، عملاً نور کافی برای روشنایی تالار اصلی فراهم شود. یکی از مزایای این گنبد استفاده کمتر از نورهای مصنوعی است

در ضمن این ساختمان یک سیستم لوله‌کشی کاملاً منحصربفرد دارد که آب باران را جمع‌آوری و از آن برای مصارف گوناگون استفاده می‌کنند. این بنا را معمار انگلیسی «نورمن فاستر» (Norman Foster)  طراحی کرده است. این بنای نوسازی شده هم‌اکنون به عنوان یکی از جاذبه‌های توریستی شهر برلین شناخته می‌شود.
مسئله ذخیره انرژی در این بنا را نیز نباید نادیده گرفت. گنبد شیشه‌ای تازه‌ساز نه تنها باعث انعکاس نور می‌شود بلکه حتی باعث می‌شود که هوای گرم از ساختمان به راحتی خارج شود. در کنار همه‌ این مزیت‌ها این نکته را هم به خاطر داشته باشید که ساختمان ، برق تولیدی خود را از روغن‌های گیاهی تصفیه شده تامین می‌کند
ضمناً معماری این بنا به شکلی است که می‌توان از انرژی ژئوترمال (انرژی مازادی که از حرارت داخل زمین ناشی می‌شود و معمولاً توسط یک سیال به سطح انتقال داده می‌شود) نیز استفاده کرد.
تحت کلیه این شرایط میزان انتشار گاز کربن‌دی‌اکسید از این مجموعه در حدود ۹۴ درصد کاهش پیدا خواهد کرد. لازم به ذکر است که ساختمان‌ های سبز یا ساختمان‌ هایی که بر اساس اصول زیست‌محیطی طراحی شده‌اند، معمولاً مزایای بیشماری دارند.
از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به این موارد اشاره کرد: کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، مصرف آب کمتر و اصولی‌تر، کاهش مصرف مواد سمی و خطرناک، بهبود کیفیت هوا و آسودگی در برابر گرما.
استفاده از گنبدهای شیشه‌ای دو یا چند جداره که میزان هدررفت انرژی از آنها اندک باشد، یکی از راهکارهایی است که منجر به استفاده کمتر از نور مصنوعی و طبیعتاً صرفه‌جویی در مصرف برق خصوصاً در ساختمانهای قدیمی می‌شود.
۳- خانه متحرک– نیویورک :
دولت آمریکا تمامی ساختمان های جدید فدرال را موظف به تبعیت از اصول «هیئت ساختمان‌ سازی سبز» (U.S. Green Building Council) کرده است. این هیئت نیز برای کلیه ساختمان های فدرال کسب حداکثر امتیاز را اجباری کرده. امتیازات این هیئت به ۴ دسته تقسیم می‌شود که عبارت است از: قابل تایید، مجوز نقره، مجوز طلای زرد و در نهایت مجوز طلای سفید یا پلاتین. این ۴ طبقه‌بندی دقیقاً بر اساس تبعیت مجموعه از یکسری فاکتورهای مختلف تعریف شده‌اند.
از فاکتورهای مهمی که می‌توانند رتبه یک مجموعه را افزایش یا کاهش دهند می‌توان به این موارد اشاره کرد: تبعیت از اصول توسعه‌ پایدار، ذخیره‌ آب، کارآیی انرژی و انتخاب نوع مصالح. هیئت ساختمان‌سازی سبز ظرف سال‌های اخیر تغییرات عمده‌ای را در عرصه‌ فناوری‌های مدرن منطبق با اصول زیست‌محیطی پایه‌گذاری کرده است. به عنوان مثال قرار است که بسیاری از صنایع شیمیایی و پلاستیکی به دلیل عدم سازگاری با استانداردهای محیط‌زیست کلاً از دستور کار این مجموعه خارج شوند. عدم استفاده از لوله‌ PVC یکی از این موارد است
خانه‌ متحرک نیویورک که از آن با نام «کشتی علم» (Science Barge) هم یاد می‌شود در واقع یک کلاس درس آموزشی و یک خانه‌ سبز منطبق با اصول زیست‌محیطی است که منطبق با ضوابط هیئت ساختمان‌سازی سبز تجهیز و سازماندهی شده است. سوخت لازم برای این مجموعه از نور خورشید، باد و سوخت‌های بیولوژیکی تامین می‌شود. این بنا در سال ۲۰۰۷ م. (۱۳۸۶ ه.ش.) ساخته شده و به واسطه طراحی منحصربفردش در عمل هیچ گاز دی‌اکسید کربنی از آن به خارج منتشر نمی‌شود.
برای رشد و نمو گیاهان این مجموعه از سیستم آبدهی خاصی استفاده می‌شود که در آن گیاهان به جای آنکه مواد مغذی و ضروری را از خاک بگیرند آنها را از آب می‌گیرند. هدف از این سیستم آب‌دهی، حفاظت از منابع طبیعی و در عین حال سازگاری هرچه بیشتر با محیط‌های شهری است چرا که در شهرها یا اصلاً خاکی برای رشد و نمو وجود ندارد یا اگر هم باشد به هیچ‌وجه خاک سالمی نیست. آب لازم برای آبیاری گیاهان این مجموعه هم یا از آب باران تامین می‌شود یا از آب تصفیه شده رودخانه؛ ضمناً کاربرد آفت‌کش‌ها به هیچ وجه در این میان جایی ندارد.
هر ساله هزاران دانش‌آموز و حتی افراد عادی از این مجموعه‌ زیست‌محیطی دیدن می‌کنند.    جمع‌آوری آب باران،  تولید برق از منابع گیاهی، استفاده از انرژی زمین‌گرمایی، کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، مصرف آب کمتر و اصولی‌تر، کاهش مصرف مواد سمی و خطرناک، بهبود کیفیت هوا و آسودگی در برابر گرما همه از جمله فاکتورهایی هستند که در ساختمان‌های سبز مدرن جایگاه ویژه‌ای دارند

۴- خانه‌سازی پایدار– دانمارک :
تاکنون برای خانه‌سازی منطبق با اصول زیست‌محیطی هیچ نوع استاندارد رسمی و مشخصی در سطح بین‌المللی پیشنهاد نشده است. البته بسیاری از کشورها در حال حاضر ضوابط و استانداردهای خاص خود را در این زمینه دارند اما در مجموع یک استاندارد رسمی بین‌المللی هنوز آن‌طور که باید و شاید تعریف نشده است. اگر نگوییم هزار، قطعاً صدها نمونه از بناهای زیست‌محیطی در دنیا ساخته شده‌اند. یک نمونه از این بناهای موفق یک شهرک در دانمارک است که نه‌تنها در این کشور بی‌نظیر است بلکه حتی شاید در جهان هم منحصربفرد باشد. طراحی این مجموعه برعهده گروه «بیجارکه اینگلز» (Bjarke Ingles Group) بوده است

این شهرک در حومه شهر واقع شده و برای دسترسی به آن تنها ۱۰ دقیقه زمان کافی است تا یک مسافر بتواند از شهر کپنهاگ خود را به این مجموعه برساند. این شهرک عظیم ۵۰۰ واحدی یک مجتمع بزرگ تجاری را نیز در خود جای داده است. از آنجا که ساکنان می‌توانند کلیه خریدهای خود را از این محل انجام دهند لذا از میزان مصرف بنزین نیز به شدت کاسته شده است.
شهرک در سال ۲۰۱۰ م. (۱۳۸۹ ه.ش.) رسماً افتتاح شد. در این شهرک ۱۸ هزار فوت مربع (برابر با ۱۷۰۰ متر مربع) پشت‌بام سبز تعبیه شده که می‌تواند باعث انعکاس امواج مضر خورشید و خنک شدن هرچه بیشتر محیط شود. در کشورهای مدرن و پیشرفته اکنون به هیچ‌وجه پشت‌بام‌های قیراندود یا پشت‌بام‌های ایزوگام توصیه نمی‌شوند چرا که همین سطوح گسترده بر فراز بناها سبب شدت بخشیدن به پدیده‌ اثر جزیره گرمایی می‌شوند.
جالب است بدانید که تنها به همین واسطه است که درجه حرارت شهرها در بیشتر فصول سال به راحتی چند درجه سیلسیوس افزایش پیدا می‌کند. استانداردهای زیست‌محیطی ساخت بنا هم‌اکنون حامی تجهیز پشت‌بام‌های سبز هستند، پشت‌بام‌هایی که علاوه بر زیبایی بر کیفیت میکروکلیما نیز تاثیرگذارند.
۵- بنای خورشیدی–چین :
«عمارت مجلل خورشید و ماه»  (Sun-Moon Mansion) در چین یکی از بزرگترین بناها در سطح جهان است که می‌تواند از نور خورشید، انرژی تولید کند. این مجموعه توسط مهندس معروف چینی «مینگ هوانگ» (Ming Huang) طراحی و ساخته شده است. مینگ هوانگ یکی از اعضای پارلمان چین است که در این کشور از او به نام پادشاه خورشید یاد می‌شود. شرکت وی نیز یکی از معتبرترین شرکتهایی است که در زمینه استفاده از انرژی خورشیدی فعالیت می‌کند
مطالعات نشان می‌دهد که پیاده‌سازی تکنیک‌های ایزولاسیون در محوطه‌ای به مساحت ۷۵ هزار متر مربع سبب خواهد شد که این مجموعه‌ عظیم بتواند ۳۰ درصد بیشتر از سطح استاندارد ملی در مصرف انرژی صرفه‌جویی نماید. کشور چین در حال حاضر تنها ۹ درصد از میزان انرژی لازم خود را از منابع تجدیدپذیر تامین می‌کند. اما قرار است که تا سال ۲۰۲۰ میلادی (۱۳۹۹ ه.ش.)  این رقم به ۱۵ درصد افزایش پیدا کند.
۶- دهکده‌ اکولوژیکی– لندن :
دهکده اکولوژیکی لندن به راستی برازنده نام یک دهکده زیست‌محیطی است. افزایش کیفیت حیات و حس مسئولیت‌پذیری جمعی از موارد کلیدی هستند که در دهکده اکولوژیکی «بد- زد» (Bed ZED) لندن به کار بسته شده‌اند. این جامعه کوچک مدنی که در سال ۲۰۰۲ (۱۳۸۱ ه.ش.) توسط یک شرکت خصوصی ساخته شد، در حقیقت اولین نمونه از این دست کاربری در کشور انگلستان است.
در این دهکده صدها خانه و دفاتر اداری برای صدها کارمند وجود دارد. طراحان این مجموعه استفاده‌ گسترده از پشت‌بام‌های سبز، مصالح بازیافتی ساختمانی، ایزولاسیون کارآمد، پانل‌های خورشیدی، تکنیک‌های پیشرفته بازیافت و کاهش مسافرتهای بین شهری را در دستور کار خود قرار داده‌اند. گزارش‌ها حاکی از آن است که این مجموعه توانسته تا ۵۰ درصد از میزان انتشار گاز کربن‌دی‌اکسید (مهمترین گاز گلخانه‌ای شناخته شده) بکاهد.
۷- درخت هوایی– اسپانیا :
درخت هوایی نام یکی از بناهای مشهور در شهر مادرید است که هدف از ساخت آن تولید انرژی و اکسیژن بیشتر عنوان شده است. این بنا را شاید بتوان نوعی باغ خودمحور توصیف کرد که مصالح به کار رفته در آن همگی بازیافتی هستند. درختانی که در این مجموعه کاشته شده‌اند در تابستان جلوه‌ای بی‌نظیر به این مجموعه می‌دهند.
نصب پانل‌های خورشیدی در قسمت فوقانی تاج پوشش درختان یکی از تدابیر طراحان این مجموعه برای تولید برق است. درختان این مجموعه در سال ۲۰۰۷ م. (۱۳۸۶ ه.ش.) کاشته شده‌اند و هم‌اکنون سایه آنها یکی از دیدنی‌ترین جلوه‌های زیست‌محیطی را در این شهر به وجود آورده است.

۸- برج بادی– ابوظبی :
این برج که در جنوب شرقی ابوظبی واقع است در حقیقت جزئی از طرح شهرسازی امارات برای این ناحیه بوده است. «کمپانی انرژی» (Energy Company) ابوظبی این بنا را با سرمایه‌گذاری بخش دولتی ساخته است. معمار بریتانیایی بنای برج بادی، آقای فاستر و همکارانش هدفشان ساخت مجموعه‌ای بوده که ۱۰۰ درصد انرژی خود را از طریق انرژی‌های تجدیدپذیر تامین نماید و در آن میزان تولید مواد زائد در عمل به صفر برسد.
۹-  پردیس دانشگاهی «کربن کمتر»- بریتانیا :
بخشی از «دانشگاه نورث‌اومریا» (Northumbira University) انگلستان به نام کمپ شرقی خوانده می‌شود. این کمپ خاستگاه یکی از نخستین بناهای اروپاست که بر اساس استانداردهای زیست‌محیطی ساخته شده است. پس از آنکه پروتکل کیوتو در سال ۱۹۹۷ م. (۱۳۷۶ ه.ش.) کاهش گازهای گلخانه‌ای و مبارزه با تغییرات جوی را الزامی دانست، دست اندرکاران این پروژه شروع به ساخت پردیسی متفاوت کردند.
این مجموعه در سال ۲۰۰۷ م. (۱۳۸۶ ه.ش.) تکمیل شد و در حال حاضر خوابگاه بیش از ۹ هزار دانشجو است. در سال ۲۰۱۱ این ساختمان به دلیل کاهش تولید گاز دی‌اکسید کربن موفق به دریافت جایزه‌ای تحت همین عنوان شد .
۱۰- دهکده‌ اکولوژیکی– انگلستان :
ایالت «وینتلز» (Wintles)  «شروپ شایر» (Shropshire)  انگلستان ظاهراً حومه‌ای در سطح متوسط است اما خانه‌هایی را که در اینجا ساخته شده‌اند باید جزء خانه‌هایی با کارآیی انرژی فوق‌العاده به حساب آورد. خانه‌های ویلایی، آپارتمان‌ها و سایر واحدهای مسکونی به تنهایی توانسته‌اند ۳۰ درصد از میزان انتشار گاز گلخانه‌ای دی‌اکسید کربن این کشور را بکاهند. دولت نیز به شدت سکونت در چنین بناهایی را مورد تشویق و ترغیب قرار داده است.
انگلستان روز به روز بر ساخت چنین بناهایی بیشتر از قبل تاکید می‌کند چرا که طبق قانون کنترل کیفیت هوا که در سال ۲۰۰۵ م. (۱۳۸۴ ه.ش.) به تصویب رسید، کلیه کشورهای عضو اتحادیه اروپا موظف هستند که تا سال ۲۰۲۰ م. (۱۳۹۹ ه.ش.) حداقل ۲۰ درصد از میزان آلودگی هوا در کشورهای خود را بکاهند

اخبار مرتبط

نظرات

مصاحبه های اختصاصی ویکی پی جی