رفتن به بالا

پایگاه خبری تحلیلی صنعت و تاسیسات


  • چهارشنبه ۱ آذر ۱۳۹۶
  • الأربعاء ۳ ربيع أول ۱۴۳۹
  • 2017 Wednesday 22 November

داد و ستد جان‌ با نان در معدن نا ایمن

تا پیش از ظهر چهارشنبه ۱۳ اردیبهشت‌ماه شاید کمتر کسی نام «زمستان یورت» را شنیده بود اما این روزها همه از آنجا و معدن چیانش سخن می‌گویند؛ از اینکه آنها برای گذران زندگی‌شان مجبور بودند در شرایطی سخت و طاقت‌فرسا و در‌برابر حقوقی ناچیز کار کنند و دم نزنند.

تا پیش از ظهر چهارشنبه ۱۳ اردیبهشت‌ماه شاید کمتر کسی نام «زمستان یورت» را شنیده بود اما این روزها همه از آنجا و معدن چیانش سخن می‌گویند؛ از اینکه آنها برای گذران زندگی‌شان مجبور بودند در شرایطی سخت و طاقت‌فرسا و در‌برابر حقوقی ناچیز کار کنند و دم نزنند.

از اینكه محل كارشان از حداقل امكانات ایمنی محروم بود و آنها همه این سختی‌ها را به جان می‌خریدند، چرا كه باید بین كار در معدن و بیكاری یكی را انتخاب می‌كردند. حالا و با گذشت ۴روز از این حادثه دلخراش كارشناسان از زمینه‌هایی كه باعث وقوع این حادثه شد می‌گویند و معتقدند كه این حادثه قابل پیش‌بینی بود.

یكی از این كارشناسان، محمدرضا بهرامن، رئیس خانه معدن ایران است. او می‌گوید:« این روزها بیم آن را دارم كه تماسی از مناطق كرمان یا شاهرود دریافت كنم و خبر بدی درباره مرگ هموطنانم بشنوم چرا كه بیشترِ تجهیزات و ماشین‌آلات به‌كار رفته در معادن زغال سنگ كشور فرسوده و قدیمی هستند و كاربرد خود را از دست داده‌اند.»

شرایط ناایمن معادن

كار در شرایط ناایمن سبب‌شده جان هزاران معدنكار در سراسر كشور در خطر باشد و آنها مجبور هستند برای به‌دست‌آوردن نان، جان خود را به خطر بیندازند. نكته‌ای كه رئیس خانه معدن ایران نیز روی آن تأكید می‌كند و می‌گوید:« هر حادثه‌ای كه در معادن زغال كشور اتفاق بیفتد برابر است با به خطر افتادن جان ده‌ها كارگر و تكنیسین و مهندس از یك سو و از بین رفتن سرمایه‌های دولت و بخش خصوصی از سوی دیگر كه شاید هیچ وقت نتوان تلفات ناشی از این حوادث را جبران كرد و زخم آن تا ابد در تن نیرومند بخش معدن كشور باقی بماند.

حوادثی كه در كمین هستند

آنطور كه رئیس خانه معدن پیش‌بینی می‌كند در آینده احتمال افزایش حوادث تلخی مثل انفجار مرگبار در زمستان یورت بیشتر می‌شود چرا‌كه با توجه به توسعه كارخانه‌های ذوب فلزات نیاز كشور به زغال سنگ بیشتر شده است. او می‌گوید:« سالانه ۲٫۵میلیون تن كنسانتره زغال مورد نیاز برای شركت ذوب‌آهن اصفهان تولید می شود.با توجه به افزایش ظرفیت این شركت و طراحی شركت‌های دیگر فولاد به روش كوره بلند پیش‌بینی می‌شود كه نیاز كشور به زغال سنگ از گذشته بیشتر شود كه لازمه آن سرمایه‌گذاری در معادن زغال كشور است و همین موضوع خطرات را افزایش می دهد»

حادثه‌ای كه قابل پیشگیری بود

محمدحسین فنایی، عضو هیأت مدیره خانه صنعت و معدن استان یزد یكی از كارشناسانی است كه معتقد است انفجار در زمستان یورت قابل پیشگیری بود. او می‌گوید:« به‌طور طبیعی در معدن حوادث مختلفی اتفاق می‌افتد نه در ایران بلكه در همه كشورهای دنیا. به همین دلیل است كه یكسری استانداردهایی در این‌باره درنظر گرفته می‌شود. اگر شعارمان این است كه اول ایمنی، بعد كار، باید به آن پایبند باشیم و از استانداردها تبعیت كنیم.»

وی ادامه می‌دهد: «‌به‌طور كلی هر معدنی شرایط متفاوتی دارد و ایمنی در هر معدنی براساس شرایط خاص آنجا تعریف می‌شود. یكی از مباحثی كه درخصوص زمستان یورت مطرح می‌شود موضوع تهویه هواست كه آنطور كه اعلام شده این معدن به لحاظ تهویه استانداردهای لازم را نداشته است.»

آموزش نكته دیگری است كه این فعال صنعت و معدن به آن اشاره می‌كند. از دیدگاه او اگر كارگران معدن زمستان یورت آموزش‌های كافی را دیده بودند ممكن بود تلفات این حادثه كمتر باشد. او می‌گوید:« تعدادی از كارگران بعد از انفجار داخل معدن گرفتار شدند و تعدادی كه بیرون بودند در همان موقع برای كمك به آنها وارد عمل شدند اما گاز متان و منواكسید كربن جان آنها را گرفت. هرچند بحث انسانی این موضوع و اینكه آنها برای نجات دوستان‌شان از خودگذشتگی كرده‌اند قابل ستایش است اما اگر آنها آموزش درستی دیده بودند نباید بدون تجهیزات وارد تونل می‌شدند.»

كار با ریسك بالا

از سوی دیگر مهندس اسماعیلی، رئیس سازمان نظام مهندسی معادن كشور كه سازمان متبوعش مسئول نظارت بر معادن كشور است كاركردن در معدن زغال سنگ را یكی از كارهای پر خطر می‌داند و می‌گوید:معادن زغال سنگ در همه جای دنیا پرخطر هستند. چرا كه در این معادن هم گازهای قابل اشتعال و سمی وجود دارد و هم خود زغال سنگ به تنهایی خطرناك است. به همین دلیل كار كردن در معادن زغال سنگ ازجمله مشاغل پر خطر است.

آخرین جزئیات عملیات نجات

روز گذشته درحالی‌كه نجاتگران عملیات آواربرداری را در تونل اصلی ادامه می‌دادند تا بتوانند به انتهای معدن برسند، جبهه دیگری نیز برای رسیدن به انتهای تونل درنظر گرفته شد. به گفته سیدمحمد میرعرب، یكی از كارگران قدیمی معدن زمستان یورت، تونلی كه حادثه در آن اتفاق رخ داده، تونل فوقانی است. حال آنكه زیر آن ۲تونل دیگر نیز وجود دارد كه ورودی‌ آنها در نقاط دیگری است. نجاتگران در جبهه دوم تلاش می‌كنند تا از طریق تونلی كه زیر تونل اصلی قرار دارد، به محلی كه احتمال می‌رود كارگران در آنجا محبوس باشند، برسند.

فرضیه علت حادثه تأیید شد

درحالی‌كه تلاش نجاتگران برای رسیدن به انتهای تونل اصلی ادامه دارد، در جلسه ویژه رسیدگی به ابعاد حادثه معدن، فرضیه‌ای كه به‌عنوان علت حادثه عنوان شده بود، تأیید شد. به گفته وزیر صنعت، ‌آنچه كه دریافتیم، باتری به باتری كردن لكوموتیو حمل زغال‌سنگ و جرقه ناشی از آن عامل حادثه بوده است ولی آنچه واضح است معدن زمستان یورت عاری از گاز متان بوده و ذرات ریز زغال‌سنگ به‌خودی خود آتش‌زاست.

قرار است كمیته حقیقت یاب ظرف یك هفته با بررسی‌هایی كه انجام می‌دهد علت اصلی حادثه را مشخص كند و به اطلاع هموطنان برساند. اظهارات وزیر صنعت در حالی بیان می‌شود كه دیروز یكی از كارگران معدن نیز در گفت‌وگو با همشهری گفت: داخل تونل اصلی، حدود ۷یا ۸لكوموتیو كار می‌كردند كه آن روز لكوموتیوی كه كار انتقال زغال‌سنگ از انتهای تونل را انجام می‌داد ناگهان خاموش شد. راننده كه نگران شده بود، ماجرا را به كارشناسان ایمنی خبر داد.

۲كارشناس به همراه راننده و تعدادی از كارگران درحالی‌كه دستگاه گازسنج و باتری استارت همراهشان بود به سمت لكوموتیو رفتند. آنها ابتدا از دستگاه استفاده كردند و وقتی دستگاه گاز را نشان نداد، كار باتری به باتری را انجام دادند كه ناگهان انفجار رخ داد. هیچ‌كس نمی‌داند كه در آن لحظه چرا دستگاه، گاز را نشان نداد و احتمال دارد كه خراب بوده است.

احضار پیمانكار

درحالی‌كه تا دیروز برخی خبرگزاری‌ها از خارج شدن اجساد ۲۱كارگر و شناسایی محل جسد ۵كارگر دیگر خبر داده بودند، بامداد دیروز و با انتقال یك جسد به خارج از معدن، تعداد اجساد خارج شده به ۲۲جسد رسید. هنوز از سرنوشت ۱۳یا ۱۴كارگر دیگر خبری نیست. رئیس دادگستری گلستان نیز از احضار پیمانكار معدن به دادسرا خبر داد و گفت: این فرد به‌منظور بررسی زوایای حادثه به دادسرا احضار شده است.

اگر كپسول بود قربانیان كمتر بودند

نبود امكانات كافی در معدن زمستان‌یورت، یكی از مهم‌ترین مسائلی است كه بیشتر معدنچیان در گفت‌وگو با همشهری به آن تأكید كردند. سیدمحمدمیرعرب، یكی از معدنچیان می‌گوید: وقتی انفجار رخ داد، همكارانی كه بیرون بودند، برای نجات بقیه به داخل معدن رفتند. خودم هم به داخل تونل رفتم و توانستم ۳نفر را نجات دهم.

اگر كپسول اكسیژن داشتم، می‌توانستم ۱۰نفر را نجات دهم. یكی از كسانی را كه توانستم بیرون بكشم، علی‌اكبر شهمرادی بود. كمی كه حالش بهتر شد به داخل تونل آمد تا بقیه را نجات دهد اما بعد فهمیدم كه او هم جانش را از دست داده است.

چرا عملیات كند است

با گذشت ۴روز از این حادثه به‌نظر می‌رسد عملیات به كندی ادامه دارد. مهندس مقدم، مدیركل مدیریت بحران استان گلستان در این‌باره می‌گوید: در جریان انفجار، تونل در چند مرحله دچار ریزش شد. با تلاشی كه انجام شد موفق شدیم از ریزش اول كه حجم زیادی داشت بگذریم و در همین عملیات بود كه جسد بیست و دومین قربانی را كشف كردیم. هم‌اكنون گروهی مشغول ایمن‌سازی‌ و گروه دیگری با حفر تونل فرعی در حال تجسس هستند.وی ادامه می دهد: چون سقف معدن آسیب دیده، سقف ریزش می‌كند و بر حجم آوار اضافه می‌شود اما تونل‌هایی با ابعاد كوچك‌تر حفر می‌شود تا سریع‌تر به محل مورد نظر برسند.

اخبار مرتبط

نظرات

مصاحبه های اختصاصی ویکی پی جی