رفتن به بالا

پایگاه خبری تحلیلی صنعت و تاسیسات


  • شنبه ۲۷ آبان ۱۳۹۶
  • السبت ۲۸ صفر ۱۴۳۹
  • 2017 Saturday 18 November

محسن خلیلی عراقی

محسن خلیلی عراقی صنعت گر برجسته و مدیرعامل شرکت بوتان و از پیشکسوتان صنعت تاسیسات است که از سال ۱۳۳۲ در صنعت تاسیسات کشور فعال بود.

محسن خلیلی عراقی
  نام : محسن خلیلی عراقی  سمت : بنیان گذار صنعت گاز مایع در ایران و بنیان گذار شرکت بوتان

محسن خلیلی عراقی صنعت گر برجسته و مدیرعامل شرکت بوتان و از پیشکسوتان صنعت تاسیسات است که از سال ۱۳۳۲ در صنعت تاسیسات کشور فعال بود.


زندگی نامه مهندس محسن خلیلی عراقی

محسن خلیلی عراقی ، بنیانگذار تشکل‌های صنعتی و یکی از فعالان صنعتی تاریخ معاصر ایران در سال ۱۳۰۸ در خانواده‌ای صنعت‌پیشه در تهران متولد شد.

محسن خلیلی عراقی تحصیلات ابتدایی را در مدرسه شاهپور تجریش و دوره دوم متوسطه را در دبیرستان ایرانشهر و البرز ادامه داد.

در سال ۱۳۲۸ وارد دانشکده فنی دانشگاه تهران شد و در رشته مهندسی الکترومکانیک به تحصیل پرداخت.

 در همین سال‌های نهضت ملی شدن صنعت نفت به راه افتاد تا او و هم دانشگاهی‌هایش نیز در متن حوادث آن سال ها قرار بگیرند: “دوران تحصیلی من همزمان با دوران بسیار بحرانی اما پر افتخار دانشگاه تهران بود. ما دانشجویان افتخار این را داشتیم که در نهضت ملی شدن صنعت‌نفت، خدمات لازم را در قالب دانشجویی به میهن عزیزمان انجام دهیم.

خلیلی از افراد تاثیرگذار بر او در دوران تحصیل چنین سخن می‌گوید: “من شاگرد مورد مرهمت مرحوم مهندس بازرگان بودم و دیدگاه‌های ملاطفت‌آمیز اسلامی ایشان بر من تاثیر داشت.

در سال پایانی تحصیل دانشگاهی محسن خلیلی کودتای ۲۸ مرداد سر گرفت: “چون در فعالیت‌های اجتماعی مشارکت سنگین داشتم، برخی از امتحاناتم را به شهریور موکول می‌کردم. در امیرآباد، کوی دانشجویان با دوستانم درس می‌خواندم که صدای توپ‌های متعددی بلند شد و دود از تهران برخاست. نگران کودتا شدم. خود را پیاده از امیرآباد به خانه مرحوم مصدق رساندم. تا اینکه در خیابان کاخ آن زمان و فلسطین امروز دیدم جمعیتی آن را اشغال کرده بودند و افراد بی‌اصول تمام اموال منزل مرحوم مصدق را به تاراج بردند.

این صحنه اشک از چشمانم جاری کرد. شهر تعطیل بود و وسیله نقلیه‌ای نبود. گریه‌کنان خودم را از خیابان کاخ به خیابان دربند، کوچه خلیلی رساندم. این مسیر شاید سه ساعت طول کشید. من با خود بسیار فکر کردم. از خودم پرسیدم محسن آیا کسانی که منزل مصدق را غارت می‌کردند آمریکایی بودند؟ پاسخ منفی بود. تمام آنان هم‌وطنان نابخرد خودمان بودند که با عنایت شعبان جعفری این اعمال نابخرادانه را انجام می‌دادند چون نفت ما را بر اثر فشار قدرت‌های جهانی کسی نمی خرید.

در همین ایام به عضویت انجمن اسلامی درآمد. نهضت ملی شدن نفت، امیدهای فراوانی را در دل وی برانگیخت. از این رو، فعالانه تا سال ۱۳۳۲ که فارغ‌التحصیل شد، در دانشگاه تهران در خدمت اندیشه‌های ملی‌گرایانه به فعالیت پرداخت اما ناکامی جنبش ملی شدن نفت، ضربه‌ای بر آرزوهای آرمان‌خواهانه او وارد کرد.

محسن خلیلی عراقی پس از فارغ‌التحصیلی در سال ۱۳۳۲، به همراه پدرش، محمود خلیلی که خود از صنعتگران به نام و بنیان‌گذار برق نوین کشور بود، برای یک سفر مطالعاتی به اروپا و آمریکا رفت و پس از بازگشت به وطن، در سال ۱۳۳۲ صنعت گاز مایع و تولید لوازم گازسوز را به همراه پدر در ایران بنیان نهاد که زمینه‌ساز توسعه گاز طبیعی در کشور شد.

محسن خلیلی از دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل و بلافاصله با پیشنهاد پدرش برای بهره‌برداری از گاز مواجه شد. پدری که مدتی بر روی این ایده کار کرده بود از پسر مهندسش خواست تا بر روی راهکارهای بهره‌گیری از گاز کار کند؛ “وقتی درسم تمام شد مرحوم پدرم عنوان کرد که آیا حاضری دست‌به‌دست هم بدهیم و استفاده‌ی گاز را در مملکت شروع کنیم؟ از آنجایی‌ که در پالایشگاه آبادان کارآموزی سپری کرده بودم و در حد یک جوان مهندس، صنعت نفت را می‌شناختم و شعله های عظیم آتش که از چاه‌های نفت به آسمان می‌رفت را دیده‌بودم. می‌دانستم که ثروت ملی در قالب گازهای همراه نفت و گاز طبیعی می‌سوزد و محیط را آلوده می‌کند با امکانات صفر به پدرم جواب مثبت دادم. البته پدرم در اواخر دولت مرحوم مصدق اجازه‌های مقدماتی استفاده از گاز مایع را گرفته بود.

وی در واقع با استفاده از رفع انحصار فعالیت در امور نفت و گاز برای مردم ایران در اثر ملی شدن صنعت نفت، در خدمت پدر خود فعالیت جدید استفاده از گاز مایع در کشور را آغاز کرد.


 ایده بزرگ

محمود خلیلی در این دوران هم با دشواری‌های فراوان موفق شد نظر دولت را برای آغاز فعالیت در زمینه گاز مایع جلب کند.

کار او آن‌قدر بزرگ بود که مهندس مهدی بازرگان در کتاب «شصت سال خدمت و مقاومت» از او یاد کرد:

“یادم می‌آید خلیلی چقدر با مسئولان شركت ملی‌نفت در زمان كنسرسیوم كلنجار رفت تا گردنشان بگذارد گازهایی را كه هدر داده و می‌سوزانند، تصفیه كرده و بوتان و پروپان آن را در تانكرهای تحت فشار به ایشان بفروشند و گاز نفت در ایران توزیع شود. سپس برای اینكه مصرف گاز آشپزخانه‌ها به صورت صنعت ملی درآید، به موازات ساختن انبار و تهیه وسایل و كامیون‌های توزیع گاز، اقدام به ایجاد كارخانه كپسول‌سازی و تولید اجاق فر و غیره كرد. اجاق و فرهایی كه آشپزخانه‌های تهران و شهرستان‌ها را تسخیر كرد و عامل ایجاد ۵-۶ شركت تولید و توزیع گاز شد.


تولد بوتان

مجوزی که محسن خلیلی از آن یادکرده است این‌گونه به‌دست آمد تا پدر و پسر قدم در راه صنعتی بگذارند که شاید خودشان چنین آینده‌ای برای آن متصور نبودند.

آنها برای تحقیق در این مورد ابتدا به سفرهای خارجی روی آوردند. پدر و پسر در این مقطع به اروپا و آمریکا سفر کردند و مدتی را به بررسی شرایط و تحقیقات پرداختند.

محسن خلیلی عراقی اینچنین خاطران آن روزها را روایت می‌کند: “به اتفاق پدرم در سال ۱۹۵۴ روانه اروپا و آمریکا شدیم. به اروپا رفتیم و مطالعاتی انجام دادیم و پس از آن هم به آمریکا سفر کردیم که در آنجا هم مطالعاتی داشتیم. برادرم مهندس سعید خلیلی در آمریکا مشغول تحصیل بود و ایشان در حد توان محدود خودش راهنمای ما بود که در نتیجه مرحوم پدرم و بنده صنعت گاز مایع را بسیار جدی در آمریکا با مطالعات دانشگاهی روز بررسی کردیم.

با سفارش‌های مقدماتی به سازندگان آمریکایی و اطلاعات لازم به میهن بازگشتیم. کار را در قالب شرکت بوتان شروع کردیم. بوتان نام همان گازی است که قرار بود ما از آن استفاده کنیم و فرمول آن کربن اشباع شده c4h10 بود.”

پس از بازگشت به ایران شرکت بوتان به ثبت رسید و در سال ۱۳۳۳ اولین نسل از محصولات گاز سوز و سیلندرهای گاز در این شرکت تولید شد.

سیلندر گاز و اجاق گاز سوز ابتدا در کارگاهی در سه راه آذری تهران آغاز شد.


مهمترین فعالیت‌های مهندس خلیلی عراقی در عرصه نفت و گاز :

  • مشارکت در پایه ریزی فعالیت صنعت گاز مایع در کشور
  • کمک به ایجاد مبنایی برای تدوین استانداردهای گاز مایع
  • تهیه و تدوین کتب و سیستم‌های آموزشی برای دست‌اندرکاران صنعت گاز مایع
  • پایه‌گذاری ساخت لوازم گازسوز در کشور
  • ایجاد خوداتکایی در فعالیت صنعتی- خدماتی گاز مایع
  • بنیان‌گذاری ساخت تجهیزات نقل و انتقال مخازن ذخیره سازی و تجهیزات تحت فشار مربوطه
  • بنیان گذاری فعالیت‌های فنی و مهندسی صنعت گاز مایع
  • بنیان گذاری پژوهشکده صنعتگر

برخی از سمت‌های اجرایی مهندس محسن خلیلی عراقی :

  • موسس سندیکای توزیع‌کنندگان گاز مایع ایران (سال ۱۳۵۰) و ریاست هیات‌مدیره آن( از آغاز فعالیت تاکنون)
  • عضو هیات‌ مدیره سندیکای لوازم خانگی، موسس شورای سازندگان وسایل گازسوز (۱۳۶۰) و ریاست هیات‌ مدیره آن(از بدو فعالیت تاکنون)
  • عضو هیات موسس انجمن مدیران صنایع (۱۳۵۹) و ریاست هیات‌ مدیره آن (از ۱۳۶۰ تا کنون)
  • نماینده کارفرمایان کشور در شورای عالی کار در سال‌های ۱۳۵۸ و ۱۳۶۲
  • موسس و رییس هیات ‌مدیره کنفدراسیون صنعت ایران
  • عضو هیات‌ مدیره و دبیرکل کانون عالی کارفرمایان ایران
  • عضو هیات نمایندگان اتاق ایران از پیروزی انقلاب تا انتخابات اسفند ماه ۱۳۸۱
  • عضو هیات رییسه در سمتهای خزانه‌دار
  • نایب رییس اتاق ایران در دهه اخیر
  • ریاست هیات‌ مدیره اتاق ایران- بلژیک
  • عضو هیات رییسه و خزانه‌دار اتاق ایران- کانادا (از بدو تاسیس تاکنون)
  • رییس هیات ‌مدیره و مدیرعامل شرکت بوتان
  • رییس هیات‌مدیره بانک کارآفرین.
  • اهداف مهندس محسن خلیلی در فعالیت‌های اقتصادی- اجتماعی:
  • اشاعه فرهنگ صنعتی و کارآفرینی با تشویق و راهنمایی سرمایه‌گذاران در صنعت
  • ایجاد، تامین و توسعه تشکل‌های اقتصادی- صنعتی با آرزوی معتقد ساختن بخش خصوصی صنعت کشور به کلان‌نگری
  • مشارکت در امر تصمیم‌سازی‌ها
  • اتخاذ سیاست‌های توسعه صنعتی و سهیم شدن در استقرار جامعه مدنی
  • ترویج فرهنگ توسعه پایدار در بین صنعتگران کشور
  • تلاش پیگیر در کمک به بسترسازی برای صنعتگران کشور به‌امید ارتقا کیفیت و کمیت تولیدات صنعتی و جهان
  • تعامل و همکاری با تشکل‌های اقتصادی کشور و گسترش دامنه فعالیت آنها.

برخی از افتخارات مهندس محسن خلیلی عراقی :

  • تقدیرنامه برای خدمت‌رسانی به جبهه‌های جنگ تحمیلی از سال ۱۳۵۹ الی ۱۳۶۸
  • دریافت لوح تقدیر از معاون رییس‌جمهور و رییس سازمان برنامه و بودجه
  • دریافت لوح تقدیر از حوزه فرهنگی وزارت نفت
  • دریافت لوح تقدیر از جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران
  • دریافت لوح تقدیر از کانون مهندسان فارغ‌التحصیل دانشکده فنی دانشگاه تهران
  • دریافت لوح تقدیر از جمعیت تولیدگرایان ایران
  • دریافت لوح تقدیر از انجمن مهندسان مکانیک ایران
  • دریافت لوح تقدیر از انجمن مهندسی صنایع ایران
  • دریافت لوح تقدیر از مجمع آموزشی ناشنوایان نیمروز
  • دریافت لوح تقدیر پیشکسوت صنعت از ریاست جمهوری در سال ۱۳۸۱
  • دریافت لوح تقدیر از انجمن مدیریت ایران
  • دریافت لوح تقدیر از انجمن شرکت‌های ساختمانی
  • دریافت لوح تقدیر از جشنواره قهرمانان صنعت ایران
  • دریافت لوح تقدیر از وزیر صنایع به مناسبت همایش بزرگداشت روز صنعت و معدن سال ۱۳۸۴
  • دریافت لوح تقدیر از سازمان برنامه و بودجه و دریافت لوح تقدیر از انجمن مدیران صنایع

مهندس محسن خلیلی عراقی طی ۸۳ سال، در تقویت فرهنگ کارِ جمعی برای مشارکت در تعیین سرنوشت و توسعه و پیشرفت کشور تلاش کرد.

اخبار مرتبط

نظرات

مصاحبه های اختصاصی ویکی پی جی